ทำวีเนียร์ แล้วฟันแท้ข้างในจะผุไหม? ไขข้อข้องใจเรื่องการดูแลฟันใต้ชิ้นงาน

หลายคนพอตัดสินใจทำวีเนียร์เสร็จ ก็โล่งใจไปได้ไม่นาน ก่อนจะเริ่มคิดว่า "แล้วฟันจริงที่อยู่ข้างใต้ล่ะ มันยังปลอดภัยอยู่หรือเปล่า" เพราะวีเนียร์ปิดผิวฟันไว้หมด เราเลยมองไม่เห็นว่าข้างในเป็นอย่างไร ความกังวลนี้มีเหตุผล และคำตอบก็ไม่ได้ตอบง่ายๆ ว่า "ผุ" หรือ "ไม่ผุ"

ข้างใต้วีเนียร์ผุได้ไหม

ถ้าวีเนียร์ยึดติดแนบสนิทกับผิวฟัน ฟันข้างใต้จะค่อนข้างปลอดภัย เพราะไม่มีช่องให้แบคทีเรียหรือน้ำลายเข้าไปได้ แต่ฟันยังผุได้ในจุดที่ไม่ได้ถูกปิดไว้ และจุดที่เสี่ยงที่สุดคือ "ขอบ" ของวีเนียร์ โดยเฉพาะแนวที่ชิดเหงือก ถ้าตรงนั้นมีคราบสะสมนาน หรือรอยต่อไม่เรียบสนิท ฟันที่ขอบก็ผุได้เหมือนฟันธรรมชาติทั่วไป และบางครั้งอาจลามเข้าไปใต้ชิ้นงานได้

อีกกรณีที่พบได้ คือเหงือกร่นหลังจากทำไปหลายปี ทำให้ขอบวีเนียร์และผิวรากฟันโผล่ออกมา รากฟันไม่มีเคลือบฟันป้องกันเหมือนส่วนตัวฟัน จึงผุง่ายกว่ามาก

ฟันที่ผุใต้ชิ้นงานมักไม่เจ็บในช่วงแรก

เรื่องนี้ต้องรู้ไว้ เพราะฟันผุระยะแรกมักไม่มีอาการ เราไม่รู้สึกอะไรเลยจนกว่าจะลึกถึงชั้นที่ไวต่อความรู้สึก พอวีเนียร์บังฟันไว้ เรายิ่งมองไม่เห็นความเปลี่ยนแปลง จึงเป็นเหตุผลที่การตรวจเป็นประจำสำคัญกว่าการรอให้เจ็บก่อนค่อยไปหาหมอ

ดูแลอย่างไรให้ฟันใต้ชิ้นงานปลอดภัย

หลังจากทำวีเนียร์ การดูแลหลักๆ ไม่ได้ซับซ้อนไปกว่าเดิม แต่ต้องทำสม่ำเสมอ แปรงฟันวันละสองครั้งด้วยแปรงขนนุ่มและยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ โดยเฉพาะแนวชิดเหงือกที่คราบมักสะสม ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันทุกวันเพราะซอกระหว่างฟันคือจุดที่แปรงทั่วไปเข้าไม่ถึง ส่วนยาสีฟันสูตรขัดขาวที่มีเม็ดขัดหยาบ ควรเลี่ยงไว้ เพราะอาจทำให้ผิวและขอบวีเนียร์หมองลงตามเวลา

เรื่องอาหารก็มีผล ของหวานที่กินบ่อยตลอดวัน เช่น ลูกอมหรือเครื่องดื่มหวานจิบทีละนิด ทำให้ช่องปากเป็นกรดนานกว่าการกินเป็นมื้อ การลดความถี่จึงช่วยได้มากกว่าที่คิด ใครที่นอนกัดฟัน ควรถามหมอเรื่องเฝือกสบฟันตอนกลางคืน เพราะแรงกัดอาจทำให้ชิ้นงานร้าวหรือขอบหลวม ซึ่งเปิดช่องให้คราบเข้าไปสะสม

ไปตรวจตามนัดสำคัญแค่ไหน

โดยทั่วไปควรไปตรวจและขูดหินปูนทุก 6 เดือน หมอจะตรวจขอบวีเนียร์ด้วยเครื่องมือ ดูแนวเหงือก และถ่ายเอกซเรย์เมื่อจำเป็น เพื่อดูส่วนที่ตามองไม่เห็น หลายครั้งปัญหาที่จับได้ตั้งแต่ระยะแรก แก้ได้ง่ายและไม่ต้องรื้อชิ้นงานทั้งหมด

สัญญาณที่ไม่ควรรอ

หากรู้สึกเสียวฟันซี่ที่ทำวีเนียร์ขึ้นมาใหม่ ไหมขัดฟันสะดุดหรือขาดที่ขอบ เห็นเส้นคล้ำตรงรอยต่อกับเหงือก มีกลิ่นหรือรสแปลกๆ จากบริเวณนั้น วีเนียร์รู้สึกโยกหรือบิ่น ควรกลับไปให้หมอตรวจ ไม่ต้องรอถึงนัดครั้งถัดไป

ไม่ต้องกังวลเกินเหตุ แต่ต้องไม่ปล่อยปละ

ทำวีเนียร์ไม่ได้ทำให้ฟันผุเอง และหากงานแนบสนิทพร้อมการดูแลที่ดี ฟันข้างใต้ก็อยู่ได้ปลอดภัยเป็นสิบปี ความเสี่ยงอยู่ที่ขอบและสุขอนามัยของเรามากกว่า ถ้าเข้าใจจุดนี้แล้วดูแลอย่างสม่ำเสมอ ก็ไม่จำเป็นต้องกังวลตลอดเวลา เพียงแค่อย่าปล่อยให้ปัญหาเล็กๆ ซ่อนอยู่หลังชิ้นงานนานเกินไป